Pałac w Mnichovie (cz. Mnichovo Hradiště) wygląda z pozoru jak ogromny domek dla lalek. Barwna elewacja, czerwony dach i takież cebule jego wieżyc sprawiają wrażenie, jakby został przeniesiony do czeskiego miasteczka ze świata zabawek i baśni. Zamek Mnichovo Hradiště otacza obszerny ogród, jednak dziś niewiele w nim drzew. Tutaj liczy się przestrzeń. Atutem jest sam zamek oraz jego oryginalne wnętrza i wyposażenie, robotę robi spacer alejkami ogrodu, klimatycznie jest pod rosnącymi tutaj dwoma ogromnymi drzewami. W pobliżu zaś znajduje się dawny klasztor kapucynów z monumentalnym kościołem Trzech Króli zamienionym w lapidarium kamiennych rzeźb, które wyszły spod ręki trzech znanych artystów. Obok zaś jest kaplica z tajemniczym grobowcem.
Zamek Valdštejnów i tajemniczy ogród
Pierwotnie zamek renesansowy, przebudowany w 1606 roku przez Wacława Budovca z Budova, przywódcę protestanckiej opozycji po bitwie pod Białą Górą i straceniu właściciela stał się obiektem konfiskaty i własnością Albrechta z Valdštejna. Historia dobrze zachowanego zamku jest następnie ściśle związana z rodem Valdštejnów (niem. Wallenstein), którzy byli jego właścicielami od 1623 do 1945 roku. Gdy w 1690 roku zamek Valdštejnów w Zvířeticach został doszczętnie zniszczony przez pożar i opuszczony, stało się jasne, że potrzebna jest nowa rezydencja. Stary i niewielki zamek Mnichovo Hradiště swoimi rozmiarami i wyglądem nie spełniał już wymogów rezydencji wpływowej rodziny. Dlatego też zdecydowano się na odnowienie budowli, o czym świadczy umowa z praskim architektem Marcantonio Canevallem z 4 września 1695 roku. Dzisiejszy barokowy wygląd obiekt zawdzięcza przebudowie istniejącego wcześniej zamku dokonanej przez Arnošta Josefa z Valdštejna w latach 1697-1700, na podstawie projektu włoskiego architekta Marka Antonio Canevallego. Później dobudowano kolejne budynki. Sala terrena, czyli ogrodowa, to dzieło Mikuláša Raimimondiego, które pochodzi z 1711 roku. W rozległym parku można znaleźć stajnie, ujeżdżalnię, oranżerie oraz pawilon ogrodowy.
Zamek oferuje turystom trzy trasy zwiedzania. Pierwsza trasa obejmuje historyczne wnętrza z bogatą kolekcją fajansów z Delft oraz porcelany chińskiej, miśnieńskiej i japońskiej, a także 111 cennych obrazów z epoki. Można również zobaczyć interesującą, liczącą 22 tys. woluminów bibliotekę Valdštejnów z zamku Duchcov, gdzie w XVIII wieku opiekował się tym księgozbiorem słynny z admiracji dla płci pięknej Giacomo Cassanova, mający przecież w życiorysie istotny epizod związany z Polską. Druga trasa prowadzi przez zamkowy teatr w stylu empirowym, w którym co roku odbywają się współczesne światowe premiery oper barokowych. Na drugim piętrze głównego budynku znajduje się Muzeum Miejskie, prezentujące archeologię, etnografię, przyrodę regionu, historyczną aptekę oraz model grodziska z Drábskich izdebek. Na koniec możemy odwiedzić Kościół Trzech Króli z Kaplicą św. Anny, gdzie znajdują się barokowe sakralne rzeźby z piaskowca i grób Albrechta Valdštejna.
Klasztor, kościół i kaplica
Bardzo blisko zamku w Mnichowie znajduje sie klasztor kapucynów z XVII wieku. To właśnie trzecia trasa zwiedzania. Stoi tam nieużywany do celów wyznaniowych kościół klasztorny pod wezwaniem Trzech Króli, także z XVII wieku. Klasztor został jednak skasowany przez Wincentego Wallensteina w 1785 roku, a ostatni kapucyn zmarł w 1811 roku. Teren został wykupiony i połączony z ogrodami zamkowymi, budynki zostały zaadaptowane w latach 1919-1920. Przed kościołem można zobaczyć kolumnę z figurą św. Anny, która miała ochronić włości Wallensteinów przed epidemią . Kaplica pod jej wezwaniem znajduje się tuż obok kościoła. Kaplica św. Anny została wybudowana w latach 1723-1724. Wnętrza są bogato zdobione, a obecnie jest tam lapidarium z cennymi rzeźbami z warsztatów Platzera, Brauna i Jelínka.Czytaj więcej: Skalny most Basteja i zamek Neurathen
To własnie tam spoczywają w grobowcu doczesne szczątki Albrechta z Valdštejna, wojewody frýdlanskiego i sławnego dowódcy z wojny trzydziestoletniej. Warto zajrzeć do kaplicy, bo umieszczony tam w 1933 roku nagrobek autorstwa rzeźbiarza Karla Kolaczka i zebrane w środku ogromne rzeźby robią niesamowite wrażenie. To lapidarium środkowoczeskiej rzeźby barokowej. Od 1966 roku stopniowo zgromadzono tu trzydzieści cztery cenne i zagrożone zniszczeniem kamienne rzeźby barokowe, a wśród nich dzieła Matyáša Bernarda Brauna czy Františka Ignáca Platzera. W kwietniu kaplicę świętej Anny można zwiedzać w soboty i niedziele od 8:45 do 15:00. Od maja do września kompleks jest otwarty od wtorku do niedzieli od 8:45 do 16:00. W październiku zwiedzanie jest możliwe w soboty i niedziele od 8:45 do 15:00. W pozostałych miesiącach jest nieczynne. Za bilety zapłacimy 50 koron, za ulgowy - 40 koron, rodzinny - 140 koron, a za przewodnika - 100 koron.
Mnichovo Hradiště - ciekawostki historyczne
Zamek Mnichovo Hradiště szczyci się historycznym spotkaniem, w którym uczestniczyli Cesarz Austrii Franciszek I, car Rosji Mikołaj III i pruski następca tronu Fryderyk Wilhelm. Doszło do niego w czasie Kongresu Wiedeńskiego, gdy władcy prowadzili dylomatyczne negocjacje w celu zawarcia porozumienia budującego nowy ład w Europie. 26 września 1815 roku po zakończeniu obrad Kongresu Wiedeńskiego w tym także po tajemniczym spotkaniu w Mnichovym Hradiště zostało w Paryżu zawarte Święte Przymierze. Pakt ten miał być gwarantem ustaleń Kongresu Wiedeńskiego i miał na celu obronę ustalnego tam porządku - zasady legitymizmu i równowagi mocarstw.
Już po upadku Napoleona, po kongresie Wiedeńskim i Świętym Przymierzu 19 września 1833 roku w Mnichovym Hradištěm podpisano porozumienie między Rosją, Austrią, a Prusami. Konwencja w Münchengrätz dotyczyła zobowiązania do wspólnego tłumienia ruchów rewolucyjnych i była wymierzona przeciwko europejskiemu liberalizmowi. Austriacka nazwa określała dzisiejsze czeskie Mnichovo Hradiště.
Z kolei 28 czerwca 1866 roku miała miejsce bitwa pod Münchengrätz. Pruska Armia Łaby i austriacka Armia Izery starły się tam podczas wojny prusko-austriackiej o hegemonię w Związku Niemieckim, będącym spuścizną pokongresową, co zresztą doprowadziło po przegranej Austrii do upadku tej konfederacji. Tak oto niepozorne Mnichovo Hradiště stało się zaczynem, a następnie przyczynkiem do końca nowego ponapoleońskiego porządku w Europie.
Ciekawostki architektoniczne
Ze względu na konstrukcję zamku i jego murów nie dało się stworzyć jednego centralnego wejścia do niego. Dlatego architekt Marcantonio Canevalle zaprojektował dwa symetryczne wejścia po bokach centralnej wieży i połączył je we wnętrzu imponująco zaprojektowaną podwójną klatką schodową.
Po tym jak w 1697 roku podjęto decyzję o dobudowaniu skrzydła wschodniego zamek zyskał regularny plan w kształcie podkowy z dziedzińcem otwartym na ogród i dominującą osiową wieżą pośrodku głównego, południowego skrzydła.
We wrześniu 1724 roku pożar uszkodził górne piętra głównego budynku zamkowego. Wymagająca renowacja wnętrz trwała do około 1730 roku. Dopiero w latach 1709-1711 kompleks zamkowy został uzupełniony o interesujące, choć niewielkie, dzieło architektoniczne - salę terrenę w formie oddzielnego pawilonu ogrodowego, wkomponowanego w oś północnej strony ogrodu, pomiędzy skrzydłami oranżerii.
Na drugim piętrze pałacu mieści się Muzeum Miasta Mnichovo Hradiště. Jego atrakcją jest duży gipsowy model Drábských světniček - skalnych pomieszczeń po nieistniejącej już twierdzy husyckiej, położonych zaledwie kilka kilometrów od miasta.
Kim był książę Wallenstein, właściciel Mnichovego Hradišta?
Albrecht Eusebius z Valdštejnu, w świecie znany jako Wallenstein, w Czeskim Raju łączony jest przede wszystkim z miastem Jiczyn, gdzie założył księstwo Frýdlant, zbudowane m.in. na wojennych łupach poprotestanckich. Urodzony 24 września 1583 roku potomek drobnej szlachty z Heřmanic pod Jaromierzem został osierocony w wieku 11 lat. Następnie uczył się i studiował m.in. w Bolonii i Padwie. Zaciągnął się do armii Rudolfa II na Węgrzech, a następnie wżenił się w spory majątek, który pozwolił mu na utworzenie oddziału kawalerii. Od tej pory zajmował się niemal wyłącznie wojaczką. W wojnie trzydziestoletniej poparł katolickiego cesarza. Wkrótce jego armia liczyła 30 tysięcy, a następnie 50 tysięcy żołnierzy. Wojsko to nie dostawało ani talara, a utrzymywało się z łupiestwa i rabunków. W 1627 roku Albrecht Waldstejn oczyścił z armii protestanckiej Śląsk, złupił i spalił m.in. Prudnik, Głogówek, Żory, Pszczynę, Bytom, Rybnik, Koźle, Strzelce Opolskie i odkupił księstwo żagańskie. Jego prywatna armia dotarła w 1628 roku nad Bałtyk do Strzałowa (obecnie Stralsund), którego nie zdołała zająć dzięki interwencji Duńczyków i Szwedów. Wallenstein łupił Saksończyków, Szwedów, Duńczyków. Oblegał Gustawa Adolfa w Norymberdze i zmusił go do odwrotu pod Alte Veste.
Sukcesy wojskowe Albrechta Wallensteina, były tak znaczne, że wzbudziły niepokój sprzyjającego mu cesarza Ferdynanda. 24 stycznia 1634 roku podpisał on tajny edykt, który degradował Wallensteina, a 18 lutego 1634 roku kolejny dekret, w którym obwiniał go o zdradę stanu. Nagła ucieczka z kilkuset zbrojnymi przez Pilzno do Chebu w nadziei dotarcia do Szwedów nie powiodła się, gdy kilku wiernych cesarzowi wojaków zabiło Albrechta Waldstejna. Ostatnia podróż księcia była smutnym spektaklem. Będący w ostatnim stadium kiły możnowładca podróżował wyłącznie na leżąco. Książę został pochowany w mieście Stříbře w kraju pilzneńskim. W 1636 roku ciało przeniesiono do klasztoru kartuzów w Valdicach, gdzie znajdowały się szczątki jego pierwszej żony Lukrecji. Po kasacie zakonu w 1785 roku kości Wallensteina i jego żony przeniesiono do Mnichovego Hradišta. Spoczywają w lapidarium kościoła św. Anny do dzisiejszego dnia. Z okazji 300. rocznicy zamordowania Albrechta Wallensteina w 1934 r. w kaplicy osadzono nagrobek z czerwonego marmuru z płaskorzeźbą z brązu. O tym jak ekscentryczną i "szaloną" był postacią świadczyć może, że gdy jego ukochany wierzchowiec padł, kazał konia wypchać, okulbaczyć i wystawić w sali terrena w ogrodach pałacowych. Nic dziwnego, że łacno stał się bohaterem utworów Friedricha Schillera, Bedřicha Smetany i Zygmunta Krasińskiego.
Zwiedzanie pałacu Mnichovo Hradiště
Zamek jest czynny w kwietniu i październiku w soboty, niedziele i święta od 10:00 do 15:00. W sezonie letnim, czyli od maja do września można go zwiedzać od wtorku do niedzieli w godzinach od 9:00 do 16:00.
Jak to często bywa w Czechach, poza sezonem zamek jest nieczynny od 3 listopada do 31 marca. Podobnie, ale od 1 listopada zamknięty jest klasztor i kaplica św. Anny. Od 1 października do 30 kwietnia zamknięty jest z kolei teatr i wystawa dotycząca Świętego Przymierza.
Czytaj więcej: Skradin. Miasteczko Billa Gatesa
W zamku do wyboru są trzy trasy zwiedzania:
- 1 trasa - stylowe wnętrza zamkowe z rodowymi zbiorami Valdštejnów;
- 2 trasa - teatr zamkowy i Święte Przymierze;
- 3 trasa - lapidarium piaskowcowych rzeźb barokowych, grobowiec Albrechta z Valdštejna w kaplicy św. Anny.
Co ciekawe zamek jest wynajmowany na koncerty i przedstawienia teatralne, sympozja, koncerty i bankiety.
Zamek Mnichovo Hradiště - bilety
Dzieci w wieku do 5 lat zwiedzają zamek Mnihovo Hradiśte za darmo. Dzieci i młodzież w wieku od 6 do 17 lat zapłacą 60 koron czeskich za bilet. Młodzież w wieku od 18 do 24 lat zapłaci za wejście 160 koron.Bilet normalny dla dorosłego w wieku od 25 do 64 lat kosztuje 200 koron. Seniorzy od 65 roku życia zapłacą 160 koron. Bezpłatnie wchodzą opiekunowie grup szkolnych (jedna osoba na 15 dzieci).
Mnichovo Hradiště - koszty wycieczki
Wycieczka z Warszawy do czeskiego miasteczka Mnichovo Hradiště samochodem to koszt rzędu 400-600 zł w obie strony, biorąc pod uwagę dystans około 1000 km. Do tego należy doliczyć koszt czeskiej winiety (ok. 50-70 zł za 10 dni). Możliwa jest też podróż pociągiem z przesiadką w Pradze lub dojazd pociągiem do Mladej Boleslav, a następnie dalsza wyprawa lokalnym autobusem. Koszt wyniesie od 250 do 450 zł za osobę w obie strony, zależnie od terminu zakupu biletów. Im wcześniej, tym taniej. Autobusy typu FlixBus do Pragi, połączone z lokalnym dojazdem, są zazwyczaj najtańszą opcją, zamykającą się w przedziale 150-300 zł, choć wymagają dłuższego czasu podróży i sprawnej logistyki na miejscu.
Na miejscu dodatkowe koszty obejmują bilety wstępu na zamek. Trzeba też zakładać nocleg w samym Mnichovo Hradiště lub pobliskiej Mladej Boleslav, a to wydatek od 150 do 350 zł za pokój dwuosobowy, w zależności od standardu. Koszty wyżywienia są zbliżone do polskich lub nieco niższe: obiad w lokalnej gospodzie kosztuje około 30-50 zł, natomiast kawa czy coś z tradycyjnie czeskiego chmielem to wydatek rzędu 8-15 zł, co sprawia, że całkowity budżet weekendowego wyjazdu dla jednej osoby może zamknąć się w kwocie 800-1200 zł.
Jak dojechać do pałacu w Mnichowie?
Między Turnovem a Mladą Boleslav, na północny wschód od Pragi, nad rzeką Jizerą leży miasto Mnichovo Hradiště, które uznawane jest za jedną z bram do zachwycającej krainy geograficznej o nazwie Czeski Raj. Z Mladej Boleslavi jedziemy na północny-wschód autostradą D10 i na zjeździe Mnichovo Hradiště zjeżdżamy do miasta. Po drugiej stronie, jadąc najpierw trasą 268, a następnie 610 i 277, znajdziemy zamek Mnichovo Hradiště (cz. Zámek Mnichovo Hradiště).
W razie problemów z dotarciem można kliknąć w Mapy Google.
Zobacz zdjęcia pałacu Mnichovo Hradiště.
Zaraz obok jest dawny klasztor, ogromny kościół i kaplica.
We wnętrzu kościoła jest dziś osobno płatna wystawa rzeźb sakralnych.
Bilety do zamku w Mnichowie.
Więcej ciekawych miejsc do odwiedzenia znajdziesz pod adresem www.wycieczkazadyche.pl lub po prostu wycieczkazadyche.pl.
Znasz? Skomentuj!