Miasto tkaczy w Zgierzu. Zaskakujące i nietuzinkowe

Zgierz był niegdyś silnym zagłębiem włókiennictwa . Sukces był ogromny, produkcja sukna sięgała szczytów, a potrzeby były tak wielkie, że Stanisław Staszic przeprowadził tutaj projekt budowy miasta rządowego , w którym swoje miejsce znaleźli zagraniczni sukiennicy , wielu przybyło z własnymi maszynami. Zgierz przyciągnął wielkie fortuny . Jednak zbytnio oparty o jednego głównego odbiorcę, którym był carat , łaknący sukna na wojskowe szynele dla swojej armii, stał się gwoździem do trumny i szybko pogrzebał złoty czas  Zgierza. Po czasach chwały pozostały tylko domy tkaczy  tworzące dziś Park Kulturowy Miasto Tkaczy w Zgierzu .

Skansen w Chorzowie. Jak ze śląskiej bajki

Skansen w Chorzowie zgromadził etnograficzne zabytki ze Śląska, Zagłębia Dąbrowskiego i pobliskich Beskidów . Są tu niezwykłej urody drewniane spichlerze -  niektóre potężne, nie brak chat, całych zagród i innych zabudowań. Nie ma jednak ani jednego dworu . W czasach przedgierkowskich , kiedy budowano dla robotników, górników, hutników Park Śląski z koleją linową, Stadionem Śląskim, planetarium  i nowym zoo , zaprojektowano elegancki skansen z wyasfaltowanymi sterylnymi alejami, który na zasadzie kontrastu  miał uzmysławiać nowej klasie społecznej, jakiego skoku i awansu dokonała. Nie było tu jednak miejsca na wątki niezgodne z ideologicznym lukrem. Stąd - lekko mówiąc -  socrealistyczna sielanka .

Skansen w Radomiu. Żuraw, owce i lotnia Tańskiego

Skansen wsi radomskiej w - jakżeby inaczej - Radomiu zachęca przyjemną atmosferą i wspaniałymi widokami sielskich zakątków . W upalny dzień można się tu przespacerować cienistymi alejkami lub znaleźć miejsce na krótki odpoczynek nad wodą z dala od słonecznych promieni. Jest tu też zagroda , która ucieszy zwłaszcza najmłodszych. Są w niej owce, indyki, gęsi, kaczki i kury oraz króliki . Można się przez chwilę poczuć jak na prawdziwym mazowieckim podwórku sprzed ponad stu lat .

Skansen w Zubrzycy. Orawski Park Etnograficzny

Skansen w Zubrzycy Górnej czyli Orawski Park Etnograficzny to plenerowe muzeum w Zubrzycy Górnej, w którym można poznać architekturę oraz kulturę mieszkańców dawnej Orawy . Zwiedzania jest sporo. Skansen zajmuje 12 hektarów , a obejrzeć w nim można ponad 60 obiektów . Są to m.in. chłopskie zagrody i chałupy, dwór ziemiański , drewniany kościół i dawna plebania , dzwonnica loretańska, szkoła, olejarnia, folusz, kuźnie, tartak połączony z młynem i farbiarnia z maglem. Panuje tu klimat jak z "Chłopów" . Zresztą skansen był planem zdjęciowym m.in. słynnego serialu "Janosik" oraz niezapomnianego  "Ogniem i mieczem" . I rzeczywiście... Można się tu poczuć jak w filmie.

Skansen kolejowy w Chabówce. W epoce pary i węgla

Skansen Taboru Kolejowego w Chabówce to bez wątpienia wehikuł czasu, w którym przeniesiemy się w daleką przeszłość. Nie tak może odległą dla starszych. Pamiętam pociąg kursujący do Nowego Sącza, lokomotywa parowa, pióropusz dymu , syk pary, charakterystyczny gwizd. Można było takim pociągiem jechać na olimpiadę biologiczną w Nowym Sączu, do Mszany Dolnej, by wejść na okalające ją wierzchołki, a potem wrócić do domu, czy na basen w Rabie Niżnej.  Wagon z drzwiami pośrodku jechał górską, jednotorową trasą z otwartymi rozsuwanymi drzwiami , a odważni siedzieli na brzegu, machając nogami. Można się było wychylać i patrzeć czy to już. Dziś takie zachowanie w Pendolino, to jak otwarcie drzwi awaryjnych w samolocie podczas lotu . A wtedy? Element codzienności . Linia ta została później zamknięta na wiele lat, bo politycy uznali, że to się nie opłaca. Dziś trwa budowa nowego  szybkiego połączenia Zakopanego z resztą kraju .

Drewniany spichlerz zbożowy w Kole. Wielkopolskie tradycje

Historia spichlerza w Kole pokazuje jak ulotne są całe gałęzie gospodarki. To relikt z czasów, gdy rzeką Wartą płynęły liczne tratwy , którymi spławiano drewno , ale płynęły i towary. Gdy rozwinęły się inne metody transportu, tratwy zniknęły z rzeki , a spichlerze i inne budynki przestały być potrzebne. Rozebrano je, ocalał tylko jeden . Ten spichlerz to unikat i perełka. Szkoda, że nie można go zwiedzać, żal, że w środku nie można obejrzeć ekspozycji o dawnych tratwach rzecznych .

Skansen w Janowcu. Perełka obok słynnego zamku

Tuż obok zamku w Janowcu na wysokiej skarpie stoją trzy krzyże. To prawie Góra Trzech Krzyży w Kazimierzu . Idąc z zamku,  zagłębiamy się w park , by po chwili znaleźć się w skomponowanym kawałek dalej niewielkim skanseniku . Jego centralną częścią jest okazały dwór wiejski z Moniak. A otaczają go klasyczne wiejskie zabudowania , bez których jeszcze na początku XX wieku nie mogła się obejść żadna wiejska gospodarka w okolicy. Dziś można spotkać podobne budynki na przykład w pobliskim Mięćmierzu , ale jest ich stoponiowo coraz mniej. A zachowanych w stanie pierwotnym najprawdopodobniej po wsiach już nie zobaczymy . Tutaj ocalały przeniesione z innych miejsc .

Most na Dunajcu w Kurowie. Przyczółek zachowany dla potomnych

Ciekawe miejsce , z historią i pięknym widokiem. Tak już wygląda nowe miejsce do zwiedzania wyszykowane przez Generalną Dyrekcję Dróg Krajowych i Autostrad w okolicach Kurowa w Małopolsce . W grudniu 2021 roku zburzono tam stary 78-letni most drogowy na Dunajcu w Kurowie , zbudowany przez Niemców w 1943 roku. Most ten służył aż do współczesności. Choć ciasny i - jak na dzisiejsze wymagania - dość słaby, zapewniał wciąż komunikację . W końcu trzeba go było jednak zastąpić czymś nowocześniejszym. Ze starego mostu pozostawiony został po stronie Brzeska jeden przyczółek , planowano że zostaną jedno lub dwa przęsła. Miał to być jedocześnie zabytek inżynierii mostowej i punkt widokowy . Dobre miejsce na przerwę w podróży. Zaplanowano wygodny parking , a zwiedzanie jest bezpłatne .

Zamek w Janowcu. Był jedynym takim w czasach PRL

Zamek w Janowcu ma w sobie to, co każdy porządny zamek mieć musi. Nie chodzi o same mury, bo mury można postawić, a zamku z duszą można nie mieć. Jednak tutaj, pomimo, że czas obszedł się z tą warownią dość okrutnie, wciąż czuć ducha dawnej potęgi . Przede wszystkim zaś budowla wciąż góruje nad okolicą i to nad bardzo rozległą okolicą, sprawiając wrażenie posępnej obecności .

Skansen Kampinoski w Granicy. Puszczańskie życie w pigułce

Skansen w Granicy na skraju  Puszczy Kampinoskiej , to miejsce, które darzymy wielkim sentymentem. Kiedyś przyjeżdżaliśmy tu bardzo często. Jeszcze w okolicach 2010 roku otoczenie napawało smutkiem. Widać było, że Kampinoski Park Narodowy , który nie ma dochodów z biletów, jak to się dzieje w Tatrach, nie ma pieniędzy na właściwe utrzymanie starych chałup. Z dachów zsuwała się strzecha , dziury były doraźnie zatykane folią przyciśniętą żerdziami. Na ten przykry widok czuło się smutek.

Skansen w Sierpcu. Jakie zwierzęta tam czekają?

Uwielbiamy skanseny . Niemal zawsze wywołują w nas ciepłe uczucia. To przecież lekcja etnografii na żywo, niemalże zajęcia praktyczne. Taka też była wycieczka do skansenu w Sierpcu . Skansen - Muzeum Wsi Mazowieckiej w Sierpcu rozciąga się na rozległym terenie, dlatego warto przygotować się na długie zwiedzanie.  Można je połączyć z piknikiem. Najmłodszym spodobają się z pewnością zwierzęta , które można tutaj spotkać.

Skansen forteczny Dąbrowiecka Góra. Bunkier, który ożył

Dąbrowiecka Góra -Skansen Forteczny - w lasach Mazowieckiego Parku Krajobrazowego na wschód od Karczewa znajduje się miejsce umocnione Bunkry Dąbrowiecka Góra. W 1940 roku Niemcy rozpoczęli na tej linii budowę tzw. rejonu umocnionego Przedmoście Warszawy. Powstały fortyfikacje niedaleko stolicy.