Pomnik Powstania Warszawskiego. Dlaczego trzeba odwiedzić Plac Krasińskich?

Pomnik Powstania Warszawskiego przy placu Krasińskich  to jedno z  najważniejszych miejsc pamięci w stolicy . Upamiętnia żołnierzy Armii Krajowej walczących o wolność podczas Powstania Warszawskiego w 1944 roku . Miejsce jest symboliczne, to tu znajdowały się drogi ewakuacji powstańców do kanałów , a ta okolica była świadkiem najcięższych walk o Stare Miasto . Dziś rozległy monument jest nie tylko jednym z najbardziej rozpoznawalnych pomników Warszawy . To jeden z kluczowych punktów na mapie warszawskich miejsc związanych z historią drugiej wojny światowej .

Pomnik Poległych w Walce w Warszawie. Ukryta symbolika, niezwykłe przesłanie

Pomnik Poległych w Walce , który znajduje się na Muranowie w Warszawie , to pierwsze upamiętnienie poświęcone bohaterom powstania w getcie warszawskim . Powstał tuż po wojnie według projektu Leona Suzina . Mimo, że tuż obok szybko powstał o wiele bardziej monumentalny Pomnik Bohaterów Getta Warszawskiego , ten przetrwał i można go oglądać do dziś. Przedstawia wejście do kanałów . Podobnie jak podczas Powstania Warszawskiego dały one powstańcom osłonę i możliwość walki z przeważającym, lepiej uzbrojonym wrogiem.

Pomnik Bohaterów Getta Warszawskiego. Tragiczna historia

Przy Placu Bohaterów Getta Warszawskiego , naprzeciw Muzeum Żydów Polskich Polin , stoi jeden z najważniejszych i najbardziej znanych pomników Warszawy - Pomnik Bohaterów Getta . Monument odsłonięto w 1948 roku w miejscu silnie związanym z historią getta warszawskiego i powstania w getcie warszawskim , które rozpoczęło się w pobliżu tego miejsca w 1943 roku. To nie tylko symbol pamięci o żydowskich bojownikach, ale też jedno z tych miejsc w stolicy, które najmocniej pokazują rozmiar tragedii okupowanej Warszawy .

Pomnik Jana Karskiego w Warszawie

Pomnik Jana Karskiego w Warszawie nazywany jest "ławeczką". Lecz siedzi on tu w fotelu, z książką na oparciu. Być może to jego słynne "Tajne państwo" , z którego Ameryka dowiedziała się o Holokauście. To m.in. dlatego skromny monument żołnierza, prawnika, historyk, politologa i dyplomaty, który w imię dobrej sprawy igrał ze śmiercią w najtrudniejszym czasie , stanął w pobliżu Pomnika Bohaterów Getta Warszawskiego i Muzeum Żydów Polskich. Odznaczony Orderem Orła Białego , dwukrotnie Orderem Virtuti Militari oraz amerykańskim Prezydenckim Medalem Wolności, pośmiertnie awansowany do rangi generała , otrzymał tytuł Sprawiedliwy Wśród Narodów Świata , był także honorowym obywatelem państwa Izrael za niezłomne hołdowanie prawdzie . I być może to upamiętnienie sprawi, że i teraz głos dany prawdzie, choćby najbardziej niewygodnej, będzie donośny .

Kobietom Powstania Warszawskiego. Wzruszający pomnik w stolicy

Niemal naprzeciwko słynnego Pomnika Powstania Warszawskiego na Placu Krasińskich, u wejścia do Ogrodu Krasińskich  znajduje się mniej znany monument. Kobietom Powstania Warszawskiego - tak został nazwany. Przedstawia trzy, trzymające się za ręce, kobiece sylwetki. Skromne stroje z epoki, lato 1944 roku . Godzina zero , 17:00 1 sierpnia , a one razem, gotowe do służby jako łączniczki i kurierki, sanitariuszki i pielęgniarki, żołnierki na pierwszej linii , kwatermistrzynie i organizatorki zaplecza, radiotelegrafistki , kolporterki prasy podziemnej, opiekunki ludności cywilnej . W obronie niezłomnej Warszawy , w walce o wolną Polskę.

Cmentarz żydowski w Podwilku. Jedyny taki na Orawie

Jedyny cmentarz żydowski na polskiej  Orawie   znajduje się w  Podwilku   na stokach Kuligowej Góry . Jeszcze kilkanaście lat temu był zarośnięty gąszczem olchy czarnej, w którym można było przy odrobinie szczęścia natknąć się z wielkim trudem na nagrobek lub dwa. Teraz kirkut podwilczański jest oczyszczony . Dorodne drzewa zostały wycięte. Zamiast gęstwy wysokich, dzikich zarośli są całe łany barwinka .

Chełmno nad Nerem obóz zagłady. Doświadczenie Zofii Nałkowskiej

Chełmno nad Nerem , to miejsce, gdzie zło dało o sobie znać, metodycznie i bezrefleksyjnie zabijając ludzi tysiącami. Niemcy urzeczywistnili tutaj swój plan masowego pozbywania się wykluczonych . To tutaj rozwijali metody wprowadzone następnie w innych obozach zagłady. Szacuje się, że Niemcy uśmiercili w SS-Sonderkommando Kulmhof (niemiecka nazwa Chełmna) nawet 250 tys. ludzi . W marcu 2020 r. zakończył się remont charakterystycznego Pomnika Ofiar Faszyzmu , który został tutaj, w Lesie Rzuchowskim, wzniesiony w 1964 roku. Dzieło Józefa Stasińskiego i Jerzego Buszkiewicza uległo znacznym uszkodzeniom spowodowanym upływem czasu i błędami konstrukcyjnymi. Ponadto dziś, po badaniach arecheologicznych i historycznych , wiadomo znacznie więcej niż zaraz po drugiej wojnie światowej . 

Tablice pamięci Tchorka w Warszawie. O czym mówią?

Jednym z fenomenów Warszawy na pewno można nazwać pamiątkowe tablice kamienne rozsiane po całym mieście, które upamiętniają zbrodnie popełnione przez Niemców na ludności stolicy i jej okolic podczas drugiej wojny światowej . Na tablice te można natknąć się niemal wszędzie. Najwięcej jest ich na Mokotowie , Woli i w Śródmieściu. Ale są i poza Warszawą: w Markach, Kolonii Opacz , lasach Chojnowskich. Inna z kolei znajduje się w Łazach za Sękocinem . 

Westerplatte - śladami obrońców. "Pieśń o żołnierzach" z 1939 roku

Westerplatte to miejsce, które na stałe zapisało się w historii Polski i świata , symbolizując bohaterstwo i opór podczas pierwszych dni drugiej wojny światowej . Położony na półwyspie w Gdańsku, teren ten jest dziś nie tylko ważnym miejscem pamięci narodowej , ale również atrakcją turystyczną. Na szczycie usypanego tam kopca wznosi się monumentalny  Pomnik Obrońców Wybrzeża , upamiętniający walkę polskich żołnierzy w 1939 roku w obronie ojczyzny. Westerplatte to obowiązkowy punkt na mapie każdego, kto chce zgłębiać historię i podziwiać piękne widoki nad Zatoką Gdańską.

Syrenka warszawska. Symbol stolicy na Starówce

Syrenka ze Starego Miasta w Warszawie to jeden z głównych symboli stolicy i pierwszy pomnik stołecznego godła, jaki powstał. To dzięki niemu warszawską Syrenę rozpoznaje dziś każdy, a ta ze Starówki jest bodaj najbardziej znana. Jednak losy tej figury były burzliwe , to w zasadzie wielkie szczęście, że wciąż można ją podziwiać . Wiele przeszła podczas okupacji. Był także czas, kiedy upodobali sobie ją wandale , którzy za wszelką cenę chcieli odłamać jej miecz , oderwać tarczę, a samą Syrenkę zniszczyć .

Pomnik "Baszty" na Mokotowie. Powstańcza tragedia

Wyjątkowo bolesny epizod Powstania Warszawskiego upamiętnia pomnik, a właściwie całe założenie przy ul. Dworkowej na Mokotowie. Istotnym elementem są tu ślady stóp namalowane na bruku . Co tu się wydarzyło? Skąd ta symbolika ?

Kapliczka w Parku Skaryszewskim. Niezwykła historia

Już na pierwszy rzut oka kapliczka w Parku Skaryszewskim w Warszawie robi wrażenie niecodziennej. Jej forma z daleka rzuca się w oczy. Skryta w bocznej alejce przyciąga wzrok. Jej historia przedwojenna  już jest nie byle jaka. A stała się także  ważnym punktem w czasie  drugiej wojny światowej .

Pomnik bitwy o Monte Cassino w Warszawie. Druga Nike

Idąc od stacji metra Plac Bankowy w kierunku Ogrodu Krasińskich łatwo trafić pod pomnik bitwy o Monte Cassino . To druga warszawska Nike . Monument nawiązuje do słynnego hellenistycznego posągu Nike z Samotraki z II wieku p.n.e ., będącej symbolem zwycięstwa. Ta upamiętniająca zwycięstwo na Monte Cassino ma utrąconą głowę, skrzydła poranione odłamkami. Jest bowiem alegorią straszliwych walk o przejęcie włoskiego wzgórza zajętego przez Niemców i bezlitosnej ofiary polskich żołnierzy tam złożonej w czasie drugiej wojny światowej .

Zakłady mechaniczne "Ursus". Pomnik ofiar wojny

Na tyłach ul. Traktorzystów w Warszawie stoi pomnik poległych w czasie drugiej wojny światowej pracowników zakładów mechanicznych "Ursus". Na ciemnym kamieniu jasne litery przypominają nazwiska robotników , którzy zginęli z rąk okupanta. Dziś nie ma już w Ursusie ogromnych zakładów . Zaś sam Ursus także odszedł w biznesowy niebyt . Pofabryczne tereny wygładziły buldożery , deweloperzy wznieśli mieszkania. Z rzadka coś przypomni, co tu kiedyś było i skąd wzięła się ta dzielnica Warszawy .

Pałac w Rzucewie. Nadmorska rezydencja

Pałac w Rzucewie to urokliwa budowla położona wśród niesamowitego starodrzewu . Opodal o brzeg rozbijają się fale zatoki Puckiej . Jest tutaj sielankowo, można coś zjeść w restauracji lub napić się kawy w kawiarni. Można też przenocować w komnatach . Z tyłu są stajnie, w których trzymane są konie. A dookoła piękny stary park doskonale nadający się na romantyczną przechadzkę. Spędziliśmy tu miłe popołudnie, skryci przed promieniami wakacyjnego słońca .

Cmentarz wojenny w Mszanie Dolnej. Rosyjskie natarcie

W narożniku cmentarza w Mszanie Dolnej skrywa się żołnierska kwatera z czasów pierwszej wojny światowej . Spoczywają tu  żołnierze polegli w walkach , które trwały na tym terenie, gdy wojska austriackie wspomagane przez polskie legiony starły się w okolicy z Rosjanami. Niewielkie nagrobne kamienie , wszystkie takie same, przywodzą na myśl "Na zachodzie bez zmian" Ericha Marii Remarque'a. Machina wojenna przeżuła miliony , zostawiając za sobą takie urokliwe cmentarzyki , skrywające głęboko w kamienistej ziemi ból i cierpienie .

Pomnik Umschlagplatz w Warszawie. To trzeba wiedzieć

Pomnik Umschlagplatz odwiedziłem któregoś zimowego dnia. Nie było śniegu, było zimno, nieprzyjemnie . Nazwa, której Niemcy używali dla tego miejsca jest bezdusznie użytkowa. "Plac przeładunkowy". Wcześniej był bowiem miejscem, do którego trafiały hurtowe dostawy towarów dla zamkniętej dzielnicy W 1942 roku został wykorzystany do innych przeładunków . Stąd bowiem odjeżdżały pociągi zagłady. To stąd wagony śmierci zabierały ocalałych z getta . To tutaj doszło do "zniknięcia" dziesiątków tysięcy. Na zawsze stąd odjechali, by już nigdzie nie dojechać...

Zamek Królewski w Warszawie. Można go zwiedzić za darmo

Zamek Królewski w Warszawie , jedna z najcenniejszych polskich pamiątek narodowych. Tym cenniejsza, że w wyniku drugiej wojny światowej gmach legł w gruzach wysadzony przez Niemców. Zdjęcia przedstawiające zgliszcza i ruiny zamku wciąż dość często pojawiają się w kontekście ostaniej wojny. Dziś zamek przyjmuje turystów ze wszystkich stron świata , którzy nie mogą się nadziwić, że rezydencja władców została wskrzeszona i na nowo powstała z gruzów. Oby już nigdy nic jej nie zagrażało .

Cmentarz żydowski w Rabce-Zdroju. Mroczna tajemnica uzdrowiska

Idąc ulicą Słoneczną w Rabce-Zdroju w górę, natkniemy się w pewnym momencie na brązową tablicę kierującą w prawo na " Żydowski Cmentarz Wojenny ". Czemu to wojenny kirkut? Bo w Rabce nie było cmentarza żydowskiego. A w czasie niemieckiej okupacji  w tym miejscu, w lasku na uboczu poswstało w miejsce straceń oraz masowych mordów. Cmentarz żydowski w Rabce-Zdroju pokazuje, jak brutalnie zakończył się tutaj ten dawny świat. Na pomniku są daty , pod nimi nazwiska i wiek zamordowanych, często są to całe rodziny . Pozostał ten niewielki skrawek ziemi, niemy świadek krwawych zdarzeń. Potłuczone, popękane macewy zebrane w jeden pomnik alegorycznie przypominają dziś, jak rozprysnęło się to kwitnące życie wobec nacisku niepojętej do dziś nienawiści . Życie wciąż pokazuje, że taka bezinteresowna niechęć, gniew i złość wciąż mają się świetnie. Nawet w uchodzącej za wzorową rodzinie może kwitnąć w najlepsze to samo zło, niczym się nie różniące, równie n...

Powstańcza Matka Boska w Warszawie. Jak ją znaleźć?

Gdy się idzie ul. Mickiewicza w Warszawie, wzdłuż domu pod numerem 27 , łatwo się przekonać, że przez 245 metrów nie ma tam żadnego wejścia do budynku. Trzeba dostać się na parter przez jedyne wejście, zaraz za przystankiem przy Placu Wilsona na klatkę schodową, a potem szukać właściwych drzwi od podwórza. To nie PRL-owskie budownictwo, choć tak by się chciało myśleć. Okazało się szybko, że ten wielki, czteropiętrowy dom w pobliżu Placu Wilsona w Warszawie powstał w latach 1930–31 jako pierwszy z serii budynków "Warszawa 1" na podstawie projektu Józefa Szanajcy i Stanisława Brukalskiego i znany jest jako dom Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Co kryje się na tyłach? Międzywojnny "dom zusu" na Żoliborzu Dostęp do części lokali zapewniają galerie komunikacyjne , a więc jest to w niedużym procencie galeriowiec . Z kolei na parterze od Placu Wilsona i Zygmunta Krasińskiego są także i dziś, jak w chwili oddania budynku, lokale handlowe . Aby znaleźć właściwe mieszkan...