Pomnik Poległych w Walce, który znajduje się na Muranowie w Warszawie, to pierwsze upamiętnienie poświęcone bohaterom powstania w getcie warszawskim. Powstał tuż po wojnie według projektu Leona Suzina. Mimo, że tuż obok szybko powstał o wiele bardziej monumentalny Pomnik Bohaterów Getta Warszawskiego, ten przetrwał i można go oglądać do dziś. Przedstawia wejście do kanałów. Podobnie jak podczas Powstania Warszawskiego dały one powstańcom osłonę i możliwość walki z przeważającym, lepiej uzbrojonym wrogiem.
Pierwsze upamiętnienie powstania w getcie
O konieczności budowy pierwszego, skromnego upamiętnienia powstania w warszawskim getcie zadecydował zaraz po drugiej wojnie światowej w 1946 roku Centralny Komitet Żydów w Polsce, który w tamtym czasie mieścił się w Lublinie. W 1946 roku władze komitetu zwróciły się do Leona Suzina z prośbą o wykonanie projektu architektonicznego. Monument został odsłonięty w Warszawie 16 kwietnia 1946 roku. Jest dziś znany jako Pomnik Poległych w Walce.
W tym samym roku podjęto jednak decyzję o budowie w pobliżu drugiego, znacznie większego pomnika. Miał on w sposób bardziej godny pokazywać tragedię getta i powstania, które w nim wybuchło. Choć pierwszy pomnik przetrwał i można go oglądać do dziś, to drugie upamiętnienie stało się bardziej rozpoznawalne. To stojący nieopodal monumentalny Pomnik Bohaterów Getta.
Pomnik Poległych w Walce obok muzeum Polin
Pomnik Poległych w Walce tworzą dwa elementy o symbolicznym znaczeniu. Górna część ma formę okrągłej tablicy z inskrypcją w języku polskim, hebrajskim i jidysz: "Tym, którzy polegli w bezprzykładnej bohaterskiej walce o Godność i Wolność narodu żydowskiego, o Wolną Polskę, o wyzwolenie człowieka – Żydzi Polscy". Całość otacza obramowanie wykonane z czerwonego piaskowca. Barwa kamienia oraz rozsypane wokół fragmenty cegieł mają przypominać o męczeństwie uczestników walk w getcie.
Dolna część monumentu ma kształt okrągłej płyty, na której umieszczono metalowy liść palmowy - symbol cierpienia i męczeństwa - oraz hebrajską literę "bet", oznaczającą "B" od pierwszego słowa Księgi Rodzaju, najważniejszej księgi otwierającej Torę: hebrajskiego "Bereszit", albo "berejszys" lub "brejszes" w języku jidysz, oznaczające "na początku". W tradycji judaistycznej ma ono szczególne znaczenie religijne i symboliczne. Forma obu części pomnika odwołuje się do włazów kanałowych, z których korzystali żydowscy bojownicy podczas powstania w getcie warszawskim.
Jak dojechać do Pomnika Poległych w Walce?
Pomnik Poległych w Walce znajduje się przy Muzeum Żydów Polskich Polin i Pomniku Bohaterów Getta Warszawskiego na warszawskim Muranowie, tuż obok Ławeczki Jana Karskiego. Najłatwiej dojechać tam komunikacją miejską. Z centrum Warszawy można dojechać al. Jana Pawła II tramwajami linii 17, 19 i 33 do przystanku Anielewicza i dalej spacerem lub autobusami linii 111 i 180 do przystanku Nalewki Muzeum. Dobrym rozwiązaniem jest także metro M1 - należy wysiąść na stacji Ratusz Arsenał i przejść pieszo około 10-15 minut ulicą Andersa, skręcając następnie w lewo w ul. Anielewicza w stronę muzeum.
Dojazd samochodem również nie jest skomplikowany, choć warto pamiętać, że w tej części Warszawy w dni robocze obowiązuje strefa płatnego parkowania. Najwygodniej szukać miejsc przy ul. Anielewicza, Zamenhofa lub Lewartowskiego, ewentualnie skorzystać z parkingów w pobliżu muzeum. W praktyce większość osób odwiedza ławeczkę Jana Karskiego przy okazji zwiedzania Polin lub spaceru śladami getta warszawskiego. Sam Pomnik Poległych w Walce znajdziemy przy alei prowadzącej do Polin i Pomnika Bohaterów Getta. A jeśli przytrafią się problemy z trafieniem, można kliknąć w Mapy Google.
Zobacz więcej zdjęć Pomnika Poległych w Walce w Warszawie.
Znasz? Skomentuj!