Rezerwat stawy raszyńskie. Enklawa przelotnych ptaków

Stawy raszyńskie świetnie nadają się na dziką wycieczkę. To dzikie i powracające do natury miejsce znajduje się bardzo blisko centrum Warszawy. Pełno tu uroczysk i ciemnych zakamarków. Jednocześnie otwarta przestrzeń stawów o ogromnej powierzchni jest przystanią lub domem dla wielu ptaków. My widzieliśmy liczne czaple białe. Aż dziw, że tak wspaniałe miejsce czeka tak blisko centrum.

Dziki rezerwat u bram stolicy

Rezerwat "Stawy Raszyńskie" to dziczejący skrawek niemal na granicy Warszawy. Niegdyś rozległe gospodarstwo rybne dysponujące szeregiem stawów hodowlanych. Dziś zbiorowysko płytkich akwenów, ktore stają się sezonowo ostoją wędrownych ptaków. Nie się się tutaj gęganie gęsi, słychać przelatujące klucze kaczek, od czasu do czasu dobiega plusk lądujących na tafli ptasich gromad. Można się tu zagłębić między potężne drzewa, albo rozłożyć na polanach na brzegu stawów. Lornetka przyda się, by śledzić, jak odradza się coraz dziksza przyroda rezerwatu.

Czytaj więcej: Rezerwat Morysin

Wycieczka po stawach może zająć 20 minut, ale równie dobrze możemy tam spędzić kilka godzin. Zwłaszcza w dobrą pogodę i z aparatem. Spostrzegawczy przyrodnik zobaczy tu wiele. Rezerwat "Stawy Raszyńskie" na terenie stawów hodowlanych obecnie powoli dziczeje. Co prawda wyznaczane są trasy turystyczne wyposażone w tabliczki z kodami, by znaleźć więcej informacji, ale różne ścieżki stopniowo zarastają. Zwłaszcza w miejscach, gdzie przewróciły się gigantyczne drzewa.

Historia porzuconych stawów

Pierwsze zbiorniki sztuczne powstały w majątku Falenty w 1784 roku, gdy do stawów skierowano wodę z rzeki Utraty, nazywanej inaczej Mrową. Około 1839 roku stawy były intensywnie użytkowane przez Jana Spiskiego. Po drugiej wojnie światowej pałac w Falentach i stawy przejął ośrodek szkolenia rolniczego, a w 1964 roku teren przeszedł w zarząd Instytutu Melioracji i Użytków Zielonych, przekształcony w Instytut Technologiczno-Przyrodniczy. Stopniowo regularna gospodarka rybna osłabła. Obecnie wydaje się, że na wielu z jedenastu stawów nie jest już prowadzona niemal wcale. Rzadko jest spuszczana woda ze stawów, nikt ich nie czyści, nie jest pozyskiwana trzcina, a roślinności prawie nigdy się nie kosi. Nieduże łąki między stawami nie są zagospodarowane, ale przyznać trzeba, że są na terenie rezerwatu.

Czytaj więcej: Pałac Mała Wieś

Rezerwat "Stawy Raszyńskie" powstał 16 stycznia 1978 roku na powierzchni 110 hektarów. Ale z otuliną obejmuje nawet 350 hektarów. Rezerwat "Stawy Raszyńskie" leży na pograniczu Raszyna i Falent po dwóch stronach Alei Krakowskiej. Do granicy Warszawy są stąd dwa kroki. Patrząc od centrum Warszawy najciekawsza jest część położona po lewej stronie. Prowadzi tam wygodna ścieżka spod kościoła w Raszynie. Wyzwaniem na pewno jest obejrzenie i obejście wszystkich jedenastu stawów. Na wycieczkę warto trochę lepiej się ubrać, przydadzą się dobre buty. W niektórych miejscach przejście w klapkach może stać się wyzwaniem. Stawy są także atrakcyjne zimą, kiedy wodę skuwa lód, pod stopami chrzęści zmarznięty śnieg, a drzewa skrzą się od szadzi.

Bóg Ojciec, bitwa pod Raszynem

Zwiedzając, napotkamy po prawej stronie wejściowej grobli figurę Boga Ojca trzymającego w ręku kulę, zapewne globus. Nieco dalej jest pomnik bitwy pod Raszynem postawiony przez organizację PTTK. Trzeba jednak przyznać, że nie należy do okazałych i urodziwych. Ot obelisk z napisem, który przypomina chwałę oręża - może zbyt oszczędnie i skromnie.

Czytaj więcej: Wodospad na Mosorczyku

Błądząc nad stawami znajdziemy trzy platformy widokowe, z których można doskonale fotografować ptaki. Obserwuje się tu 130 gatunków ptaków, w tym wiele migrujących jak rybołów, bielik, błotniak stawowy, mewa czarnogłowa, rycyk, remiz, zimorodek czy dzięcioł białoszyi. Można tu spotkać licze inne zwierzęta - płazy, gady i ssaki.

Stawy w Raszynie, jak dojechać?

Dojazd do stawów w Raszynie jest prosty. Z centrum jedziemy al. Krakowską dotąd aż nie skończy się Warszawa. Gdy tylko zobaczymy przekreśloną stolicę na znaku, musimy być czujni. Po dobrych kilkuset metrach po prawej stronie jest kościół i pałac ślubów w Raszynie, gdzie możemy zaparkować.

Zobacz więcej: Pałac w Falentach

Dwa stawy mamy wtedy po prawej i możemy je obejść, jednak trzeba wejść na ścieżkę prowadzącą groblą. Z kolei wejście na większe zgrupowanie stawów jest dokładnie po drugiej stronie ulicy i prowadzi w ich głąb ukośnym nasypem. W sumie stawów jest jedenaście. Wygodna ścieżka zaprasza, a dalej można zagłębić się w plątaninę grobli, a nawet dojść do Pałacu w Falentach.

W razie problemów można pojechać tam, gdzie pokazują Mapy Google.

Zobacz zdjęcia z wycieczki do rezerwatu "Stawy Raszyńskie":

Pomnik bitwy pod Raszynem.

Jedna z tablic pamięci Tchorka upamiętniających ofiary niemieckiego terroru w czasie drugiej wojny światowej, jako jedna z niewielu umieszczona poza Warszawą, w Raszynie, na terenie rezerwatu "Stawy Raszyńskie" przy al. Krakowskiej.