Zapora w Niedzicy. Od korony do bacówki
Na zaporę w Niedzicy warto wybrać się choćby przy okazji zwiedzania zamku w Niedzicy. Z zamku to niedaleko, trzeba tam kilkuminutowym spacerem dojść wzdłuż drogi, idąc w kierunku na Sromowce. Na koronę zapory w Niedzicy prowadzi dogodne wejście, a po prowadzącej tamtędy ulicy można się swobodnie przechadzać i dojść aż na drugi brzeg.
Czytaj więcej: Zamek w Niedzicy
Spacer po zaporze w Niedzicy można przedłużyć i po drugiej stronie dróżką przejść się nieco w górę. Dróżką dojdziemy na ładną polanę, na której funkcjonuje bacówka. Przed nią przyjemne ławy, na których można się posilić owczym nabiałem. Jest tu oscypek, bundz, bryndza, żętyca. Najtwardszy turysta spróbuje wszystkiego.
Zapora w Niedzicy. Raj dla fotografów
Zapora w Niedzicy przyciąga fotografów. Jest z jej korony piękny widok na Zamek w Niedzicy. Łatwiej sobie wyobrazić, jak musiał wyglądać z doliny płynącego niegdyś swobodnie Dunajca, zwłaszcza z flisackiej tratwy czy kajaka, albo ze starego, drewnianego mostu pod zamkiem.
Inny kadr, na który się tu poluje, to widok na dwa zamki nad wodą: zamek w Niedzicy i zamek w Czorsztynie, widoczny w oddali po drugiej stronie sztucznego jeziora. Klimat robi zazwyczaj rzadkie światło, jasna przerwa w zasnuwających taflę mgiełkach lub mroźny, szklisty poranek.
Zapora w Niedzicy. Dane techniczne
Wysokość zapory wynosi 56 metrów.
Długość zapory w Niedzicy wynosi 404 metry.
Do jej budowy zużyto 1,7 mln metrów sześciennych żwiru.
Od strony zalewu zaporę pokrywają płyty betonowe o grubości 30 cm.
Przez dwie turbiny przepływa 250 metrów sześciennych wody na sekundę.
Woda do turbin płynie dwoma wykutymi w skale sztolniami o średnicy 7 metrów.
Elektrownia wodna Niedzica pracuje obecnie wyłącznie jako elektrownia przepływowa. Tryb pompowy nie jest uruchamiany od 2001 r.
Poniżej zapory w Niedzicy jest elektrownia wodna Zespołu Elektrowni Wodnych Niedzica S.A.
Elektrownia Niedzica ma moc 2 x 46,375 MW i generuje napięcie 15 kV.
Nieco niżej jest drugi, mniejszy zbiornik wodny Sromowce Wyżne (Zbiornik Sromowski) z mniejszą zaporą i elektrownią Sromowce Wyżne.
ELektrownia Sromowce Wyżne ma moc 4 x 520 kW i generuje napięcie 0,66 kV.
Zapora w Niedzicy. Akcja Tama tamie
Budowa zapory na Dunajcu w Niedzicy formalnie zaczęła się w 1975 roku. Jednak dopiero gdy plany budowy zapory zaczęły przybierać coraz bardziej realną formę, zaczęły się intensywne protesty ekologów, którzy apelowali o ocalenie unikatowego krajobrazu rwącej rzeki w przełomie między średniowiecznymi zamkami. W latach 1990-1992 trwała tam akcja "Tama tamie", protest z udziałem m.in. członków Ruchu "Wolność i Pokój", Federacji Zielonych, Federacji Anarchistycznej przeciwko przegradzaniu Dunajca.
2 lipca 1992 roku doszło tutaj do groźnego wypadku. Jeden z kierowców gigantycznych ciężarówek na materiał do budowy zapory, chcąc przerwać blokadę drogi, ruszył. Koło najechało na jedną z belek użytych do blokowania drogi. Drąg zmiażdżył stopę protestującego mężczyzny z Krakowa, co spowodowało poważne obrażenia. Proces w tej sprawie trwał dwa lata. Mimo protestów zapora została zbudowana.
Zapora w Niedzicy. Ciekawostki
Po raz pierwszy planowano zaporę w pobliżu w Niedzicy w 1905 roku, a po powodzi stulecia w 1934 roku zdecydowano o budowie, ale przeszkodziła temu druga wojna światowa.
Ponownie podjęto projekt zapory w Niedzicy w latach 50. XX wieku.
Ostatecznie zaporę w Czorsztynie budowano w latach 1975-1997.
Leży ona w Pieninach, spiętrzony Dunajec tworzy zalew - Jezioro Czorsztyńskie.
Zapora Niedzica pierwotnie miała być zaporą betonową.
Zapora Niedzica jest najwyższą w Polsce zaporą ziemną z centralnym uszczelnieniem glinowym.
Wejście na zaporę jest bezpłatne.
Na koronie zapory jest malowidło 3D "Moc żywiołów" przedstawiające przepaść.
Z przewodnikiem można zwiedzać elektrownię Niedzica oraz tunel techniczny, tzw. galerię kontrolną w skałach i nasypie zapory, 50 metrów pod wodą, jej chodnik ma wymiary 3 x 3 metry.
Jakie są największe zapory wodne w Polsce?
W Polscejest 69 zapór wodnych zarejestrowanych w Światowym Rejestrze Zapór (World Register of Dams). Największa z nich to zapora w Solinie w Bieszczadach, położona na rzece San w woj. podkarpackim. Właściwie jest to Zespół Elektrowni Wodnych Solina-Myczkowce. Zapora w Solinie ma wysokość 82 metrów, długość 664 metrów i pojemność 270 mln metrów sześciennych wody. Wytwarza rocznie około 250 mln kWh energii elektrycznej. Do jej budowy zużyto 820 tys. metrów sześciennych betonu, a waży około 2 mln ton. Spiętrza wody Sanu do wysokości 60 metrów. Woda spadając z ponad 40 metrów na cztery potężne turbiny, czyli hydrozespoły elektrowni szczytowo-pompowej, wytwarza energię o mocy około 200 megawatów.
Zwiedzanie zapory w Solinie jest możliwe w ramach zorganizowanych wycieczek z przewodnikiem. Indywidualnie można przejść się po koronie zapory. A z przewodnikiem można obejrzeć jej wnętrze. Najniższa galeria znajduje się 6 metrów pod dnem jeziora. Temperatura w korytarzach wynosi 7 stopni Celsjusza. Całkowity czas zwiedzania to około dwie godziny.
Dwie następne zapory w Polsce pod względem wysokości to kamienno-betonowa zapora Pilchowicka o wysokości 69 metrów, uruchomiona w 1912 roku na rzece Bóbr oraz ziemna zapora w Niedzicy o wysokości 60 metrów, uruchomiona w 1997 r. na Dunajcu w Małopolsce u podnóża słynnego zamku w Niedzicy. Ziemno-betonowa zapora w Dobczycach (woj. małopolskiee) jest na tej liście ósma z wysokością 41 metrów. Działa od 1986 r na rzece Rabie.
Zapora w Niedzicy - jak dojechać?
Jak dojechać do zapory w Niedzicy? Dojazd do zapory w Niedzicy jest podobny jak do zamku w Niedzicy. Samochodem: w Nowym Targu należy skręcić z dwupasmowej zakopianki w kierunku Krościenka nad Dunajcem i Szczawnicy. Następnie w Dębnie skręcamy w prawo z drogi wojewódzkiej 969 na rondzie i jedziemy na Niedzicę-Zamek. Tak nazywa się wieś rozlokowana wokół zamku w Niedzicy.
Czytaj więcej: Skansen w Sierpcu
Zaparkować możemy przy zamku w Niedzicy, a dojść do zapory można pieszo od zamku.
Druga opcja dojazdu to bus lub autobus z Nowego Targu lub Krościenka nad Dunajcem.
Jeśli są problemy z dojazdem, można skorzystać z Google Maps. Wystarczy kliknąć i nawigacja doprowadzi nas do zapory w Niedzicy.
Zobacz zaporę wodną na Dunajcu w Niedzicy w usłudze Google Street View.
Więcej ciekawych miejsc do odwiedzenia znajdziesz pod adresem www.wycieczkazadyche.pl lub po prostu wycieczkazadyche.pl.
Znasz? Skomentuj!