"Pod Adasiem" - mawiają krakowianie. Bo pomnik Adama Mickiewicza na Rynku Głównym to popularne miejsce spotkań. Lubią się tu zatrzymywać turyści. Pod pomnikiem Adama Mickiewicza w Krakowie odbywa się także wiele publicznych wydarzeń. Jeśli jest coś do nagłośnienia, to u stóp wieszcza jest najlepsze miejsce. Okolica pomnika to swoisty hyde park przyciągający manifestacje, protesty i apele. A jednocześnie wspaniały przykład hołdu złożonego poecie przez naród.
- Pomnik Adama Mickiewicza stoi na Rynku Głównym w Krakowie, po wschodniej stronie Sukiennic - krakowianie nazywają go po prostu „Adasiem”.
- Monument zaprojektował Teodor Rygier, a odsłonięto go 26 czerwca 1898 roku, w setną rocznicę urodzin poety.
- U stóp wieszcza siedzą cztery postaci alegoryczne: Ojczyzna, Nauka, Męstwo i Poezja.
- 17 sierpnia 1940 roku Niemcy zniszczyli pomnik, a jego rekonstrukcję odsłonięto 26 listopada 1955 roku, w setną rocznicę śmierci Mickiewicza.
- Najwygodniej dojść tu pieszo - np. z przystanków Teatr Słowackiego, Poczta Główna lub Filharmonia, bo Rynek jest objęty ograniczeniami ruchu.
Historia pomnika Adama Mickiewicza w Krakowie
Pomysł, by uczcić wieszcza pomnikiem w Krakowie, narodził się pod koniec lat 60. XIX wieku wśród studentów - razem z ideą sprowadzenia prochów poety z Paryża na Wawel. Na realizację trzeba było jednak poczekać. Komitet budowy pomnika powstał dopiero w 1879 roku, a konkurs na projekt rozpisano w 1881 roku. Ciągnął się on latami i miał kilka etapów. Swoje wizje przedstawili m.in. Jan Matejko, Walery Gadomski, Pius Weloński i Cyprian Godebski. Projekt Matejki krytykowano za przedstawienie Adama Mickiewicza na ogromnym tronie, w wieńcu laurowym i z odsłoniętym torsem. Ostatecznie zamówienie trafiło do Teodora Rygiera, polskiego rzeźbiarza mieszkającego w Rzymie. W międzyczasie, w 1890 roku, prochy poety spoczęły w krypcie na Wawelu.
Czytaj więcej: Głowa Mitoraja na Rynku Głównym w Krakowie
Praca nad pomnikiem nie szła gładko. Pierwsza wersja, ustawiona na Rynku w 1894 roku, wywołała falę krytyki i kpin - zwłaszcza sam wizerunek poety. Rygier poprawiał rzeźbę przez kolejne lata, częściowo na własny koszt. Całość odlano w brązie w rzymskiej odlewni Nelli. Uroczyste odsłonięcie odbyło się 26 czerwca 1898 roku, w setną rocznicę urodzin wieszcza, w obecności córki i syna poety. Pół roku później swój pomnik Mickiewicza odsłoniła Warszawa.
Monument ma około 10 metrów wysokości. Na szczycie stoi Mickiewicz, a na wielostopniowym cokole siedzą cztery postaci alegoryczne: Ojczyzna wskazująca na poetę, Poezja - kobieta z lutnią i dziewczynką, Męstwo - rycerz z mieczem oraz Nauka - starzec nauczający chłopca. Na cokole widnieje dedykacja "Adamowi Mickiewiczowi Naród".
Co roku 24 grudnia, w rocznicę urodzin Adama Mickiewicza, krakowskie kwiaciarki z Rynku przystrajają pomnik kwiatami. To jedna z najbardziej lubianych krakowskich tradycji - wieszcz dostaje swój prezent jeszcze przed wigilijną kolacją.
Pomnik Mickiewicza w czasie drugiej wojny
Pomnik przetrwał na Rynku ponad cztery dekady. 17 sierpnia 1940 roku Niemcy okupujący Kraków zniszczyli go, podobnie jak wcześniej pomnik Grunwaldzki i pomnik Kościuszki na Wawelu. Rozbiórka trwała kilka dni.
Czytaj więcej: Pomnik Adama Mickiewicza Warszawie
Po wojnie przystąpiono do odbudowy, a zrekonstruowany pomnik odsłonięto 26 listopada 1955 roku, w setną rocznicę śmierci wieszcza. Od tego czasu "Adaś" znów wyznacza serce Rynku Głównego.
Po wojnie fragmenty zniszczonego pomnika odnaleziono na złomowisku w Hamburgu. Niemcy wywieźli je z Krakowa na przetopienie - na szczęście część elementów ocalała i posłużyła przy odbudowie monumentu.
Jak dotrzeć do pomnika Adama Mickiewicza w Krakowie?
Do pomnika Adama Mickiewicza na Rynku Głównym w Krakowie najłatwiej dotrzeć komunikacją miejską, wysiadając na przystankach w bezpośrednim sąsiedztwie Starego Miasta, np. Teatr Słowackiego lub Poczta Główna, a następnie kierując się pieszo w stronę Rynku Głównego. Można również wysiąść przy Filharmonii i przejść Plantami w kierunku Rynku. Sam pomnik stoi w centralnej części Rynku, przed wschodnią częścią Sukiennic, więc od najbliższych przystanków dojście zajmuje kilka-kilkanaście minut. Do samego Rynku Głównego warto wejść pieszo - w jego obrębie obowiązują ograniczenia ruchu.
Czytaj więcej: Zamek Beckov na Słowacji. Co tam robił polski wielmoża?
Samochodem najlepiej nie próbować dojeżdżać bezpośrednio pod pomnik, ponieważ Rynek Główny i jego najbliższe otoczenie są objęte ograniczeniami dla ruchu samochodowego. Auto można zostawić na jednym z parkingów w rejonie Starego Miasta, a ostatni odcinek pokonać pieszo. Dobrym rozwiązaniem jest również rower - do centrum prowadzą liczne trasy rowerowe, jednak w samym Rynku należy zwracać uwagę na obowiązujące ograniczenia i najlepiej zostawić rower w wyznaczonym miejscu przed wejściem w najbardziej ruchliwą część placu. Przyjeżdżasz pociągiem? Z dworca Kraków Główny dojdziesz pod pomnik w kwadrans - trasę pokazuje mapa Google poniżej.
Zobacz więcej moich zdjęć pomnika Adama Mickiewicza w Krakowie.
