Bacówka w Baligówce należy także do Podhalańskiego Szlaku Oscypkowego i produkuje sery zgodne z certyfikatem unijnym tak zwanej Chronionej Nazwy Pochodzenia. Trzeba pamiętać, że prawdziwe owcze sery kupimy w porze letniego wypasu owiec - między redykami - krótko mówiąc. Trzeba ich szukać od kwietnia do października. Poza tym terminem godzimy się, że każdy oscypek, to zwykła "gołka".
Bacówka bez owieczek
Przy bacówce w Baligówce nie znajdziecie jednak na ogół owiec. Nie było ich przynajmniej w 2022 roku. Kilka lat wcześniej mieliśmy szczęście i trafiliśmy na niewielki kierdel, który pobrzękiwał na tutejszych torfowiskowych pastwiskach kutymi, tradycyjnymi dzwonkami. Stada pilnowały owczarki podhalańskie, ponoć niegroźne, ale gdy tylko zrobiliśmy trzy kroki w kierunku owiec, śnieżnobiałe pieski natychmiast się podniosły. I to nam wystarczyło. Owce oglądaliśmy przysłaniając oczy dłonią... z dystansu.Baca zdradził, że owce pasą się nad Jeziorem Orawskim w Chyżnem. Pojechaliśmy sprawdzić, ale lipiec był deszczowy. Musieliśmy odpuścić w okolicy brzegu Oravskiej Priehrady, czyli zalewu na rzece Orawie, gdzie błota było po osie. Można podejść - pomyśleliśmy. Na skraju zagajnika czekały jednak te same (jak się zdaje) trzy psy. Rzecz jasna "niegroźne", ale przecież chodzi o owce, więc nie sprawdzaliśmy, jak to jest z tymi kudłatymi pasterzami. Może któreś z nas przez przypadek przypominać wilka, albo lisa... A wtedy... Lepiej nie mówić...
Wystawa lisich "imprezowiczów"
Czytaj więcej: Dzwonnica loretańska z Danielek
Stanisław Hyrczyk kilkadziesiąt lat temu bacował w nieodległym Podwilku w Lesie Wolnik nad potokiem Bębeńskim. Jednak ostatecznie wycofał się stamtąd. Jak twierdzi stała obecność juhasów i psów pasterskich musiała przeszkadzać kłusownikom, którzy szli w babiogórskie lasy. Gdy któregoś roku spłonęła tam bacówka, pasterz podjął decyzję. Stanisław Hyrczyk znalazł nowe miejsce z nowymi możliwościami. I miał rację, bo oscypek wychodzi mu doskonały.
Tradycyjny oscypek i żentyca
U Stanisława Hyrczyka w Baligówce kupiłem tradycyjny duży oscypek wędzony w dymie pod powałą za 40 zł. Był także smaczny bundz, który łatwo pokroić w cieniutkie plastry. Są dwie wersje smakowe. Tradycyjna i bardziej łagodna. Za kilo bodajże 30 zł. Do tego można kupić bryndzę, która w niczym nie przypomina sklepowej. Jest ziarnista, rozdrabniana ręcznie, świetnie się rozsmarowuje. Smakuje doskonale, zupełnie inaczej niż przemysłowa "bryndza" ze spółdzielni mleczarskiej. Odpowiada dokładnie recepturze cytowanej przez etnografów.
Czytaj więcej: Tajemnicze tunele w Rabce
Stanisław Hyrczyk chętnie częstuje żętycą, czyli serwatką powstałą z mleka owczego w procesie wyrobu sera. Można sobie przegryźć mini oscypkiem za 2 zł. Zdarzają się także korbacze, ale nie są raczej owcze. To serowe "nitki" wytwarzane są przez góralki na ogół z. mleka krowiego. Nawiasem najlepsze, jak dotąd, korbacze jadłem u Barbary i Jacka Bielaków w Podwilku. Pamiętajcie, zwiedzając poznawajcie lokalną kucbnię! Dania takie to dopełnienie obrazów, które rejestruje wzrok. A przy jedzeniu można poznać mieszkających tu ludzi i usłyszeć ich historie.
Orawskie gotowanie na owczych serach
Jeśli masz oscypek, spróbuj wykorzystać go do gotowania. Oscypek to twardy ser, który nada się do makaronów zamiast parmezanu. Zetrzyj na tarce kawałek oscypka do ulubionego spaghetti, a zobaczysz, jak zmieni się potrawa, jakiej nabierze egzotyki.
Czytaj więcej: Zamek Dunajec w Niedzicy
Możesz także zgrillować oscypka na patelni. Poczekaj aż nadtopi się i lekko zrumieni. Następnie podaj go z żurawiną. Tutaj, gdzie znajdują się jedne z największych torfowisk wysokich w Polsce, jest to sztandarowy produkt lokalnej kuchni. Można użyć wersji słodkiej, ale poszukaj też żurawiny kwaśnej z mniejszą ilością cukru.
Jak dojechać do bacówki w Baligówce?
Ponoć numer telefonu do bacówki Hyrczyków to 501 816 189. I na koniec - ważna rzecz do zapamiętania: nie pytajcie bacy o wilki. Jest takie powiedzenie "nie wywołuj wilka z lasu". I tutaj pasuje ono, jak ulał.Czytaj więcej: Cmentarz żydowski w Mszanie Dolnej
Aby dojechać do bacówki w Baligówce należy skręcić z drogi Jabłonka Orawska - Czarny Dunajec przy lesie w Baligówce. Jadąc od Jabłonki za lasem skręcamy w lewo. Z kolei, jadąc od Czarnego Dunajca trzeba przed lasem skręcić w prawo. Jeśli pojawi się problem, zawsze można kliknąć w Mapy Google. Bacówka na Baligówce jest tam oznaczona.
Więcej ciekawych miejsc do odwiedzenia znajdziesz pod adresem www.wycieczkazadyche.pl lub po prostu wycieczkazadyche.pl.
