01 marca 2021

Pałac w Radziejowicach. Spacerem nad strugą i stawem

Park pałacowy w Radziejowicach to miejsce co najmniej spektakularne. Jest podzielony na dwie części, południowa, rozciągająca się wokół pałacu w Radziejowicach olśniewa. W alejkach można się zagubić. Roi się tu od ptaków, w tym wodnych, które korzystają ze stawów i leniwie płynącej rzeczki o frapującej nazwie Pisia Gągolina. Park rozciąga się także po drugiej stronie drogi. W pobliżu rzeczki o nazwie Pisia Gągolina jest królestwo bobrów. Walka ludzi z tymi zwierzętami nie należy do równych, ale nie ma sensu. Sprytne zwierzęta tu i ówdzie co nieco podgryzą, albo i zetną. Gdy człowiek chce porządku od linijki, przyroda przywraca swoją organizację. 

Od mieszkalnej wieży do pałacu

W XV wieku w Radziejowicach powstała wieża mieszkalna wzniesiona przez Andrzeja Radziejowskiego, a następnie reprezentacyjny dwór, który był siedzibą rodu Radziejowskich. Bywali tu szlachta i znamienici wielmoże, bo dwó stał przy szlaku z Krakowa do Warszawy. W XVII wieku Stanisław Radziejowski herbu Junosza, wojewoda łęczycki zbudował pałac w Radziejowicach w stylu wczesnobarokowym z arkadami. Bywali tam królowie - Zygmunt III Waza i Władysław IV, Jan Kazimierz, a później także Jan III Sobieski, zawsze z liczną świtą. Kolejni Radziejowscy rozbudowali założenie. Ostani z rodu - prymas Michał Radziejowski - zmarł bezpotomnie, a dobra odkupili Ossolińscy, a następnie przeszły one w ręce Krasińskich. Na przełomie XVIII i XIX wieku pałac i zameczek przebudowali: oboźny koronny Kazimierz Krasiński według projektu znanego architekta Jakuba Kubickiego, a potem Józef Wawrzyniec Krasiński, który założył park krajobrazowy i odbudował neogotycki zameczek. Pałac zyskał sztukaterie, malowidła, mały teatr na poddaszu. Pojawił się murowany kościół


Krasińscy znani byli z atencji do malarstwa i sztuki. Nic dziwnego, że bywali tam Juliusz KossakHenryk SienkiewiczLucjan RydelJarosław IwaszkiewiczJózef Chełmoński (mieszkający w pobliskiej Kuklówce) Stanisław Masłowski. W czasie drugiej wojny światowej Niemcy zajęli pałac w Radziejowicach na lazaret, potem pałac w Radziejowicach zniszczyli Rosjanie. Jednak posiadłość szybko zabezpieczono. Dawne dobra Krasińskich przejął skarb państwa na mocy dekretu Bieruta. W latach 1956-1964 obiekty gruntownie odrestaurowano. W 1959 roku Ministerstwo Kultury i Sztuki powierzyło pałac Muzeum Narodowemu na składnicę. Z kolei w 1956 roku majątek przeszedł w ręce Warszawskiego Stowarzyszenia Historyków Sztuki, które otworzyło tu w 1965 roku Dom Pracy Twórczej w Radziejowicach. Otacza go urokliwy park o powierzchni 26 hektarów.

Pałac w Radziejowicach

Klasycystyczny pałac w Radziejowicach to najcenniejszy obiekt całego założenia. Harmonijny, delikatny i dyskretnie piękny. Autorem przebudowy był Jakub Kubicki, nadworny architekt króla STanisława Augusta, którego kojarzymy ze słynnymi Arkadami Kubickiego u podnóża Zamku Królewskiego w Warszawie


W środku piękne pałacowe komnaty, w których zwiedzający mogą zachwycić się pejzażami i scenami, które wyszły spod pędzla Józefa Chełmońskiego. Jest tam stała wystawa prac tego malarza. Znajdują się tam także historyczne apartamenty i pokoje gościnne dla 23 gości. Jest zaciszna biblioteka mieszcząca piętnastu bibliofilów oraz słynna jadalnia pałacowa doceniana za urodę wnętrza, ale i za wyśmienite potrawy tam serwowane.

Zamek w Radziejowicach

Neogotycki zameczek w Radziejowicach znajduje się tuż nad rozległym stawem. Jest okolony parkowym drzewostanem. Bogaty w wieżyczki, malownicze blanki, urokliwe nisze i cieniste arkady. Dzisiejszy wygląd zamku w Radziejowicach to wynik prac przeprowadzonych w XIX wieku


Krasińscy wybudowali obiekt praktycznie od nowa. Nadali mu romantyczny, "starodawny" wizerunek, zgodny z upodobaniami i modą epoki. Obecnie są tam dwa obszerne apartamenty, w skład których wchodzą przestronne salony, sypialnie i łazienki. Jednocześnie może tam przebywać pięć osób.

Modrzewiowy dwór w Radziejowicach

Dwór modrzewiowy w Radziejowicach znajduje się w północnej części parku w Radziejowicach, nieopodal XIX-wiecznej kuźni, która dziś jest  miejscem warsztatów artystyczych, konferencji i bankietów. Obiekt jest potężny, kryty rozległym dachem naczółkowym z gontu. Dach ten skrywa drugą kondygnację obiektu, a właściwie poddasze o funkcji użytkowej. Ze wszystkich stron otaczają go rozłożyste drzewa. Od frontu jest płytki ganek wsparty na czterech drewnianych kolumnach.


Zapewne dawniej mieszkał w modrzewiowym dworze administrator całego majątku w Radziejowicach. Zarządzał folwarkiem obejmującym m.in. cegielnię, kuźnię, młyny i oddane w dzierżawę karczmy. Obecnie jest tam kameralny salonik z fotepianem oraz pokoiki dla 22 gości.

Popiersia w Radziejowicach

W parku w Radziejowicach znajdziemy 24 popiersia znanych postaci, głównie Polaków, ale nie tylko. Są tam podobizny rzeźbiarskie artystów takich jak: Stanisław Moniuszko, Edward Krasiński, Władysław Reymont, Kazimierz Dejmek autorstwa Maksymiliana Biskupskiego. Ksawery Dunikowski jest autorem popiersia Ludwika Solskiego. Jerzy Waldorff pochodzi z pracowni Michała Kubiaka. Z kolei Ludwika Nitschowa znana z pomnika Syreny nad Wisłą w Warszawie to autorka podobizny Stanisława Wyspiańskiego.


Juliusz Słowacki, Fryderyk Chopin, Ignacy Jan Paderewski, Ernest Hemingway. Aleksander Gierymski, Henri de Touluse-Lautrec wyszli spod dłuta Alfonsa Karnego. Adam Mickiewicz to kopia na podstawie Davida d'Angers, a Henryka Sienkiewicza rzeźbił Gustaw Zemła. Są też Wojciech Kilar, Henryk Mikołaj Górecki, Gustaw Holoubek, których stworzył Jan Kucz oraz Andrzej Panufnik dłuta Adolfa Ryszki. Józef Chełmoński to dzieło Adama Romana, a Wiesław Ochman, Teresa Żylis-Gara, Marian Konieczny (autoportre) i Wojciech Siemion to rzeźby Mariana Koniecznego.

Rzeźby w parku w Radziejowicach

Jakie jeszcze znajdziemy rzeźby w parku w Radziejowicach oprócz serii popiersi, których autorami są znani rzeźbiarze? Sprawdź jakie są rzeźby w parku w Radziejowicach:
  • "Skakanka", Alfons Karny;
  • Skrzydlata brama z Teatru Narodowego w Warszawie, Józef Wilkoń;
  • "Arka", Józek Wilkoń;
  • "Rozstrzelanym", Gustaw Zemła;
  • "Dawid Psalmista", Gustaw Zemła;
  • "Płaskorzeźba" (scena z "Dziadów"), Henryk Kuna,
  • Grupa rzeźb pasyjnych ze spektaklu "Gra o narodzeniu i męce" w reżyserii Kazimierza Dejmka, Józef Adamczyk, Adam Rusinek (według modeli Zbigniewa Kowalewskiego);
  • "Apoteoza", Adam Procki;
  • "Ślad - zawsze moi synowie", Aleksandra Domańska-Bortowska.

Pałac w Radziejowicach - ciekawostki

W pałacu w Radzijowiecach kręcono odcinki programu "Projekt Lady" telewizji TVN. Z kolei w 1928 roku kręcono tu pierwszą ekranizację "Pana Tadeusza".
Pałac w Radziejowicach ma największą w Polsce stałą ekspozycję dzieł Józef Chełmońskiego, który był z tym miejscem związany. 


Innym sławnym gościem pałacu w Radziejowicach był Jerzy Waldorff, który przez 30 lat był stałym rezydentem i orędownikiem tego miejsca, a obecnie odbywa się w Radziejowicach letni festiwal jego imienia. Bywali tam także słynni Polacy: Henryk SienkiewiczJarosław IwaszkiewiczWojciech Kossak i Lucjan Rydel.

Galeria pałacu w Radziejowicach - bilety i zwiedzanie

Jakie są godziny otwarcia galerii pałacu w Radziejowicach? Oto szczegóły dotyczące zwiedzania galerii pałacu w Radziejowicach:
  • poniedziałek - nieczynne;
  • wtorek-piątek - godz. 10-15 (po wcześniejszej rezerwacji, wyłącznie grupy zorganizowane do 25 osób);
  • sobota-niedziela - 10_16 (zwiedzanie z przewodnikiem o każdej pełnej godzinie).

Jakie są ceny biletów do galerii pałacu w Radziejowicach? Sprawdź cennik zwiedzania galerii w pałacu w Radziejowicach:
  • bilet normalny - 10 zł,
  • bilet ulgowy - 7 zł,
  • bilet szkolny - 5 zł,
  • opłata za przewodnika - 150 zł (wyłącznie grupy zorganizowane do 25 osób od wtorku do piątku).

Twórcze spanie w Radziejowicach

Dom Pracy Twórczej w Radziejowicach dysponuje dziś pałacem w Radziejowicach, zameczkiem, dworem, kuźnią, willą szwajcarską, dwoma budynkami czworaków. Można tam wynająć pokoje, które są bardzo różnorodne. Pałac w Radziejowicach ma w sumie do dyspozycji 85 miejsc noclegowych w pokojach 1, 2 i 3-osobowych w różnym stylu - od komnat w pałacu, po kwatery w czworakach. W pałacu funkcjonuje także restauracja. W związku z pandemią koronawirusa hotel był jakiś czas  (w 2020 roku) zamknięty, tak samo restauracja. Czynne było jedynie "okno wydawcze" na tyłach pałacu. Można było kupić kawę na wynos i sernik z sosem malinowym. 


W pałacu w Radziejowicach można obejrzeć stałą wystawę "Dzieło Józefa Chełmońskiego". Wokół zaś rozciąga się malowniczy park o powierzchni 26 hektarów ze stawami. Jest on podzielony na dwie części drogą gminną. W parku przyciąga uwagę kolekcja popiersi znanych Polaków. Większość to regularni bywalcy tego miejsca. Jest też wiele ciekawych rzeźb różnej proweniencji, a także instalacja ilustratora i rzeźbiarza Józefa Wilkonia. Niestety ta ostatnia została nieco "uszczuplona" przez zwiedzających. Poznikały z niej najmniejsze zwierzaki.

Jak dojechać do pałacu w Radziejowicach?

Jadąc do pałacu w Radziejowicach z Warszawy trzeba kierować się na trasę S8 w kierunku Wrocławia o Katowic. Po 20 minutach jazdy zjeżdżamy z ekspresówki w Radziejowicach. Następnie zjeżdżamy w prawo do wsi i na rondzie jedziemy dla odmiany w lewo, by wkrótce znowu skręcić w lewo w uliczkę prowadzącą do bramy pałacu w Radziejowicach.


W ten sposób zjeżdżamy w dolinkę rzeki, której nazwa brzmi zalotnie: Pisia Gągolina. Wkrótce wjeżdżamy przed bramę pałacu w Radziejowicach z lewej strony i północnej części parku w Radziejowicach z prawej. Samochód można zostawić na bezpłatnych miejscach parkingowych wzdłuż ulicy, ktor Oficjalny adres to: Dom Pracy Twórczej w Radziejowicach, ul. Sienkiewicza 4, 96-325 Radziejowice. Gdyby był kłopot z dotarciem na miejsce, to najprościej jest kliknąć w Mapy Google. Automat doprowadzi jak po sznurku.



Obok pałacowego parku przepływa rzeka Pisia Gągolina



Czworaki z pokojami dla gości, to dwa obiekty z gankami i otwartymi na oścież okiennicami. Czwroaki zajmowała niegdyś dworska służba. W środku są 24 miejsca noclegowe w ośmiu dwupoziomowych apartamentach.



Gliniana Matka Boska w drzewie. 



Staw w Parku Pałacowym jest sztucznie spiętrzony. Woda przepływa przez jaz i spada malowniczym wodospadem



Pałacowy park w Radziejowicach słynie z pocztu popiersi






Więcej ciekawych miejsc do odwiedzenia znajdziesz pod adresem www.wycieczkazadyche.pl lub po prostu wycieczkazadyche.pl.


Znasz? Skomentuj!